تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران

آشنایی با مفاهیمی مانند سردی و گرمی و تفاوت مزاج‌ها؛ مزاج چگونه بر سبک زندگی اثر می‌گذارد؟

دکتر حسین رضائی زاده، عضو هیئت علمی طب سنتی ایرانی دانشکده طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به نقش تفاوت‌های فردی در انتخاب سبک زندگی، تغذیه و فعالیت‌های روزمره گفت: بسیاری از تفاوت‌هایی که بین افراد مشاهده می‌شود، در طب ایرانی با مفهوم «مزاج» یا «طبیعت» شناخته می‌شود و امروزه نیز رویکرد پزشکی فردمحور بر وجود این تفاوت‌ها تأکید دارد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشیار طب سنتی ایرانی دانشکده طب ایرانی، با اشاره به تفاوت‌های طبیعی میان انسان‌ها اظهار کرد: همه ما از کودکی با مفاهیمی مانند سردی و گرمی و تفاوت مزاج‌ها آشنا بوده‌ایم، اما اگر فارغ از این اصطلاحات به زندگی روزمره نگاه کنیم، به‌وضوح می‌بینیم که انسان‌ها از نظر علایق، رفتارها، سرعت عمل، نوع تفریح، تغذیه و حتی میزان علاقه به سرما و گرما با یکدیگر تفاوت دارند.
وی افزود: برخی افراد دوست دارند صبح زود از خواب بیدار شوند و فعالیت خود را در ساعات اولیه روز آغاز کنند، در حالی که برخی دیگر ساعات دیرتری را برای فعالیت ترجیح می‌دهند. همچنین افراد در انتخاب نوع پوشش، میزان تحمل گرما و سرما و حتی سرعت انجام کارها با یکدیگر متفاوت هستند.

دکتر حسین رضائی زاده، با بیان اینکه بخشی از این تفاوت‌ها ممکن است ناشی از بیماری‌ها یا اختلالات جسمی باشد، تصریح کرد: در برخی موارد، مشکلاتی مانند اختلالات تیروئید می‌تواند بر رفتار و سطح انرژی افراد تأثیر بگذارد، اما زمانی که از سلامت فرد اطمینان داشته باشیم، باز هم شاهد تفاوت‌های قابل توجهی میان افراد، حتی در میان اعضای یک خانواده خواهیم بود. این تفاوت‌های طبیعی در ادبیات طب ایرانی با عنوان تفاوت مزاج یا طبیعت افراد شناخته می‌شود.
وی با اشاره به هم‌پوشانی این دیدگاه با مفاهیم نوین پزشکی گفت: آنچه امروز در پزشکی با عنوان پزشکی فردمحور مطرح می‌شود، بر این واقعیت تأکید دارد که انسان‌ها حتی در شرایط سلامت کامل نیز از نظر ویژگی‌های فردی و نحوه پاسخ به محرک‌های مختلف با یکدیگر تفاوت دارند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: رفتار، گفتار، واکنش‌ها، نوع فعالیت بدنی و حتی اینکه فرد به ورزش علاقه‌مند باشد یا نباشد، می‌تواند تحت تأثیر ویژگی‌های مزاجی او قرار گیرد. شواهد علمی جدید نیز وجود تفاوت‌های فردی در سطح ژنتیکی و فیزیولوژیک را تأیید می‌کنند.
دکتر رضایی‌زاده با تأکید بر اهمیت توجه به سازگاری غذاها با شرایط هر فرد اظهار کرد: یکی از پرسش‌های رایج این است که چه غذاهایی برای افراد مناسب یا نامناسب هستند. در طب ایرانی یک اصل مهم وجود دارد و آن اصل سازگاری است. اگر یک ماده غذایی پس از مصرف احساس خوشایند، سبکی و راحتی ایجاد کند و در ساعات بعد موجب نفخ، سوزش معده، سنگینی، بی‌حالی یا تحریک‌پذیری نشود، می‌توان آن را غذایی سازگار با بدن فرد دانست.
وی افزود: البته اصل مهم دیگر، رعایت تعادل در مصرف مواد غذایی است. همه نعمت‌های الهی باید به اندازه و متناسب مصرف شوند و در برخی موارد نیز استفاده از مصلحات غذایی می‌تواند به بهبود سازگاری غذاها کمک کند.
دانشیار طب سنتی ایرانی دانشکده طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به فرهنگ غذایی ایرانیان گفت: «در گذشته کمتر پیش می‌آمد که ماست به‌تنهایی مصرف شود و معمولاً همراه آن نعناع، پونه، آویشن یا سایر مصلحات غذایی استفاده می‌شد.
این موضوع صرفاً جنبه سفره‌آرایی نداشته، بلکه ریشه در آموزه‌های طب ایرانی و تجربه‌های ارزشمند فرهنگی داشته است.
وی همچنین برخی برداشت‌های نادرست درباره توصیه‌های طب ایرانی را رد کرد و گفت: گاهی در فضای مجازی این تصور مطرح می‌شود که طب سنتی با مصرف لبنیات مخالف است، در حالی که چنین برداشتی صحیح نیست. همه افراد باید از گروه‌های مختلف غذایی به میزان مناسب بهره‌مند شوند. با این حال، اگر فردی پس از مصرف یک ماده غذایی مانند ماست دچار علائمی نظیر تشدید ریفلاکس یا سوءهاضمه می‌شود، می‌تواند با کاهش مصرف، تغییر زمان مصرف یا استفاده از مصلحات غذایی، از فواید آن بهره‌مند شود.
دکتر رضایی‌زاده در پایان تأکید کرد: شناخت تفاوت‌های فردی و توجه به سازگاری غذاها و رفتارهای روزمره با شرایط هر فرد، می‌تواند نقش مهمی در حفظ سلامت و ارتقای کیفیت زندگی داشته باشد.

فیلم بردار
تدوین گر
مریم اذانی
تهیه کننده:

مریم اذانی